Tehlikeli madde taşımacılığı sektörü, güvenlik ve düzenlemeler açısından sürekli gelişen bir alandır. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın yakın zamanda yayımladığı2024/2 sayılı İşletme Denetimleri Genelgesi, bu alandaki işletmeler için önemli güncellemeler ve yükümlülükler getirmektedir. Bu genelge, hem ADR (Tehlikeli Malların Karayoluyla Uluslararası Taşınmasına İlişkin Anlaşma) hükümlerine uyumu güçlendirmeyi hem de işletme denetimlerinin etkinliğini artırmayı hedeflemektedir.
Genelgenin Amacı ve Kapsamı Nedir?
Bu genelgenin temel amacı, tehlikeli madde taşımacılığı sürecinde yer alan tüm tarafların (gönderen, alıcı, taşıyıcı, paketleyen vb.) sorumluluklarını netleştirmek ve denetim süreçlerini standartlaştırmaktır. Böylece, insan sağlığı, çevre ve kamu güvenliğinin korunması amaçlanmaktadır. Genelge, tehlikeli madde taşımacılık zincirindeki her bir paydaşın uyması gereken usul ve esasları belirler.
İşletmeler İçin Getirilen Yükümlülükler
Genelgeye göre, tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı alma zorunluluğu bulunan işletmeler ve kendi bünyesinde TMGD (Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı) istihdam eden işletmeler, belirli yükümlülükleri yerine getirmekle sorumludur. Bu yükümlülükler arasında en önemlilerinden biri, işletmenin faaliyet gösterdiği tehlikeli maddeler ve TMFB’sinde yer alan konularla ilgili yazılı prosedür, plan, talimat, süreç ve kontrol formları gibi dokümanların oluşturulması takip ve kontrolünün yapılması
Bu dokümanlar, ADR ve ilgili yönetmelik hükümlerine uygun olarak, idare tarafından yayımlanan talimatlara cevap verebilecek nitelikte olmalıdır. Genelge, bu dokümanların oluşturulması için 1 Aralık 2024 tarihi itibari ile zorunlu hale gelmiştir.
06.02.2025 tarihinde yönetmelikte yapılan değişiklik ile TMGD hizmeti alma zorunluluğu bulunmayan işletmelerde 31.12.2025 tarihine kadar doküman oluşturma zorunluluğu bulunmaktadır.
Hangi Dokümanlar Hazırlanmalı?
Genelgenin Ek-1 bölümü, her bir rol için hazırlanması gereken doküman türlerini detaylı olarak listelemektedir. Bu dokümanlar şunları içerebilir:
- Personel Listeleri: Görev alan tüm personelin bilgilerini içeren listeler.
- İşlemlerin Tanımlanması: Yük kabulü, boşaltma, doldurma, paketleme gibi süreçlerin aşamalarını detaylandıran prosedürler ve talimatlar.
- Kayıt ve Takip Formları: Taşınan maddelerin listesi, araç bilgileri, test ve muayene kayıtları gibi bilgileri içeren formlar.
- Kontrol Prosedürleri: Araçların, tankların, ambalajların ve yüklerin güvenliğini sağlayan kontrol süreçleri.
- Uygunluk Belgeleri ve Muayeneler: Taşıt uygunluk belgeleri, test ve muayene takipleri gibi belgeler.
Her bir faaliyet için (alıcı, boşaltan, gönderen, dolduran, yükleyen, paketleyen, taşımacı, tank konteyner / portatif tank işletmecisi) ayrı ayrı belirlenmiş dokümanlar bulunmaktadır.
Neden Bu Genelge Önemli?
- Güvenlik: Tehlikeli madde taşımacılığında güvenlik standartlarını yükseltilmesi,
- Yasal Uyumluluk: İşletmelerin yasal düzenlemelere uyumunun sağlanması ve olası yaptırımların önlenmesi,
- Denetim Kolaylığı: Denetim süreçlerinin daha şeffaf ve etkin hale getirilmesi,
- Sektörün Gelişimi: Tehlikeli madde danışmanlığı hizmetlerinin kalite standartlarının arttırılması amaçlanmıştır.
Sonuç
Tehlikeli madde taşımacılığı ile ilgili faaliyet gösteren tüm işletmelerin, 2024/2 sayılı Genelge ‘de belirtilen yükümlülükleri dikkatle incelemesi ve gerekli dokümanları 1 Aralık 2024 tarihine kadar eksiksiz bir şekilde hazırlaması ve ikiz dosya hazırlanarak bir nüshası işletmede bir nüshası da TMGDK da bulundurulması gerekmektedir. Bu adımlar, hem yasal uyumluluğu sağlamak hem de operasyonel güvenliği en üst düzeye çıkarmak için kritik öneme sahiptir.
Anahtar Kelimeler: Tehlikeli Madde Taşımacılığı, İşletme Denetimleri, ADR, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Genelge 2024/2, Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı, TMGD, Kayseri TMGD, Mersin TMGD, Sivas TMGD, Yozgat TMGD, Adana TMGD, TMGDK, TMFB, Karayolu Taşımacılığı, Yük Güvenliği, Mevzuat.
Not: Bu makale Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın 2024/2 sayılı Genelgesi içeriğini özetlemek amacıyla hazırlanmıştır. Detaylı bilgi için lütfen Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın 2024/2 sayılı Genelgesi‘nin tam metnine başvurunuz.
